Υπάρχουν βιβλία που δεν διαβάζονται!!! Αλλά σε διαβάζουν!!!
Υπάρχουν βιβλία που δεν διηγούνται απλά μια ιστορία!!! Αλλα σε βάζουν να σταθείς απέναντί τους!!! Σου ζητούν να τις αντέξεις!!!
Και αυτό ακριβώς κάνει Το Προσωπικό Ημοιρολόγιο του Mark C. Da Costa. Σε διαβάζει! Σε βάζει να σταθείς απέναντι, όχι απλά σε έναν ραγισμένο ήρωα, αλλά μπροστά σε μία κοινωνία ανήθικη, μία κοινωνία βαθιά διαφθαρμένη.
"Ελλάδα 2.022
Ένας άντρας αναιρεί τον όρκο του και επιστρέφει ύστερα από μια δεκαετία στον τόπο που μεγάλωσε. Εκεί θα ξεκλειδώσει μια σειρά καταπιεσμένων αναμνήσεων που κατέστρεψαν την παιδική του αθωότητα. Όταν το παρελθόν επαναλαμβάνεται με μεγαλύτερη ένταση και εξουσία, θα μπορέσει αυτή τη φορά να εμπιστευτεί τον νόμο, όπως αυτός εφαρμόζεται, ή θα πρέπει να μπει στον Αυτόματο και να πάρει την κατάσταση στα χέρια του;...
Το παρελθόν ξυπνά.
Το παρόν διαταράσσεται" (οπισθόφυλλο).
Η επιστροφή του Τζέιμς στον τόπο που μεγάλωσε θα του αποδείξει με τον πιο τραγικό τρόπο ότι το παρελθόν ποτέ δεν κοιμάται! Το παρελθόν, ειδικά τα τραύματα της παιδικής ηλικίας, απλά βρίσκεται σε λήθαργο!
Και φτάνει μία στιγμή, μία εικόνα, ένα μέρος, να το ξυπνήσει και να σε οδηγήσει ξανά πίσω στην κόλαση! Η επιστροφή αυτή δεν περιέχει την γλυκύτητα της νοσταλγίας! Η επιστροφή αυτή είναι μία πορεία όπου το φως διαλύεται σε θραύσμματα και η μνήμη γίνεται τιμωρία.
Η μνήμη της επιστροφής είναι ένα εύφλεκτο υλικό, το οποίο καίει και διαλύει το ψέμα των ισορροπιών. Κάθε ανάμνηση είναι μια πληγή που δεν έχει επουλωθεί, κάθε αναδρομή μια βουτιά στον πυρήνα του φόβου. Ο ήρωας δεν αναζητά τη λύτρωση — την αντέχει. Και μέσα από αυτή την αντοχή, ένα ψυχογράφημα της σιωπής, μια μελέτη πάνω στο πώς οι άνθρωποι μαθαίνουν να ξεχνούν για να επιβιώσουν και πώς, κάποια στιγμή, το ξεχασμένο επιστρέφει με τη δύναμη μιας αποκάλυψης.
Δεν είναι δύσκολο από τις πρώτες στιγμές ανάνγωσης των σκέψεών του και των αναμνήσεων του, να καταλάβεις τι έχει συμβεί. Όμως, όσο κι αν το φαντάζεσαι, η αποκάλυψη σε παγώνει. Και μαζί με τον ήρωά μας, προσπαθείς να κατανοήσεις την στάση της οικογένειας, να συνειδητοποιήσεις πόσο δύσκολο είναι να επιβιώσει μία οικογένεια από μία τραγωδία.
Σε βάζει σε προβληματισμό. Πώς πρέπει να αντιμετωπίζονται τα άτομα με "ακραίες ερωτικές συμπεριφορές"; Αρκεί η τιμωρία, η φυλακή, ή μήπως είναι απαραίτητη η ψυχική στήριξή τους; Είναι μία ψυχική αρρώστια ή απλά μία επιλογή συνειδητή;!
Όμως, αυτό που για άλλη μία φορά επιβεβαιώνεται, με τον πιο τραγικό τρόπο, είναι ότι η εξουσία κινεί τα νήματα.
Μέσα από την προσωπική ιστορία του ήρωά μας ξεπροβάλλει το συλλογικό δράμα. Η ελληνική κοινωνία παρουσιάζεται όχι ως υπόβαθρο, αλλά ως ένας ζωντανός οργανισμός σε αποσύνθεση. Οι θεσμοί — η οικογένεια, ο νόμος, η πίστη — δεν λειτουργούν πια ως στηρίγματα, αλλά ως μηχανισμοί εξουσίας και ενοχής. Ο Da Costa δεν τους καταγγέλλει· τους ξεγυμνώνει. Αποκαλύπτει το πώς η αδικία γίνεται σύστημα, το πώς η σιωπή βαφτίζεται αξιοπρέπεια, και το πώς η κοινωνία, φοβισμένη, παραδίδει την ηθική της στην ευκολία της συνήθειας. Στον κόσμο του ήρωα το σωστό δεν ταυτίζεται πια με το νόμιμο· η ηθική είναι προσωπικό ρίσκο, όχι συλλογική σύμβαση.
Το δίλημμα του ήρωα — αν θα εμπιστευτεί τον νόμο ή θα αναλάβει τη δική του δικαιοσύνη — δεν είναι απλώς αφηγηματικό. Είναι υπαρξιακό, σχεδόν θεολογικό. Ο άνθρωπος, μπροστά στο άδικο, πρέπει να επιλέξει ανάμεσα στην υπακοή και στην εξέγερση. Και αυτή η επιλογή, στο έργο του Da Costa, δεν κρίνεται με όρους καλού και κακού, αλλά με όρους αλήθειας. Γιατί, όπως δείχνει ο συγγραφέας, η αλήθεια είναι πάντοτε βίαιη, ποτέ ακίνδυνη. Είναι το μαχαίρι που κόβει τα δεσμά, αλλά ταυτόχρονα ανοίγει το δέρμα.
Στο τέλος, τίποτα δεν τελειώνει — ούτε το παρελθόν ούτε η ενοχή. Υπάρχει όμως μια αίσθηση φωτός, αμυδρή αλλά παρούσα, σαν υπόσχεση. Το φως αυτό δεν έρχεται από έξω· γεννιέται μέσα από το σκοτάδι που το γέννησε. Και ίσως εκεί να βρίσκεται η ουσία του έργου: στη βαθιά πίστη ότι ακόμη και μέσα στη σήψη, ακόμη και στο πιο πηχτό σκοτάδι, η πράξη της μνήμης είναι μια πράξη αντίστασης.
Με το Προσωπικό Ημοιρολόγιο, ο Mark C. Da Costa υπογράφει ένα έργο ώριμο, τολμηρό και βαθιά ανθρώπινο. Ένα βιβλίο που δεν ενδιαφέρεται να συγκινήσει, αλλά να μεταμορφώσει. Ένα βιβλίο που ζητά από τον αναγνώστη του όχι απλώς να το κατανοήσει, αλλά να το αντέξει.
Η επιστροφή είναι πτώση και λύτρωση μαζί!
«Ό,τι δεν ειπώθηκε, δεν παύει να υπάρχει. Περιμένει την κατάλληλη σιωπή για να ακουστεί».
Μπορεί η αλήθεια να σε ελευθερώσει, όταν το κόστος της είναι η ίδια σου η ψυχή;
