Ο Δερματοστίκτης του Άουσβιτς - Χέδερ Μόρρις

Γράφτηκε από την

O Dermatostiktis toy aousvits morris1945 και ο Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος λήγει με νίκη των Συμμάχων έναντι των Δυνάμεων του Άξονα. 1939 ήταν όταν ο Χίτλερ ξεκίνησε την παράλογη, τρελή, επεκτατική του πολιτική! 6 χρόνια χρειάστηκαν για να εξαφανισθεί ο μισός πληθυσμός της Ευρώπης. 50 έως 85 εκατομμύρια άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους! 11 εκατομμύρια ήταν Εβραίοι. Ολοκαύτωμα! Εξουδετέρωση όλων των Εβραίων γιατί ανήκουν σε μία κατώτατη φυλή. Εξουδετέρωση των Εβραίων ,γιατί πρέπει να επικρατήσει σε όλη τη γη η Άρια Φυλή.

Άουσβιτς, Νταχάου, Μαουτχάουζεν, Ζάξενχαουζεν, είναι πιο δημοφιλή στρατόπεδα συγκέντρωσης ανάμεσα στα εκατοντάδες που έφτιαξαν σε όλη την Ευρώπη οι Γερμανοί για να εξοντώσουν τους Εβραίους. Χίτλερ, Χίλμερ, Ρούντολφ Ες, Μένγκελε, είναι κάποιοι από αυτούς που αιματοκύλησαν τον κόσμο, κάποιοι που ακόμα και ο πιο σαδιστής δολοφόνος μπροστά τους μοιάζει με παιδάκι δημοτικού!

Εκατομμύρια βιβλία έχουν γραφτεί για τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, εκατοντάδες ταινίες έχουν γυριστεί με θέμα τα στρατόπεδα συγκέντρωσης. Και όλα αυτά σε μία προσπάθεια να συνειδητοποιήσει ο κόσμος τι σημαίνει Ναζισμός, τι σημαίνει Φασισμός και να μην ξανά ζήσουμε κάτι παρόμοιο.

Και εκεί που σκεφτόμουν ότι δεν υπάρχει κάτι άλλο το οποίο θα μπορούσε να ειπωθεί για όλες αυτές τις κτηνωδίες, ότι ό,τι και να γραφτεί, όμτι κι αν αποτιπωθεί στην οθόνη του κινηματογράφου, είναι λίγο για να καταλάβουμε τι έζησαν οι Εβραίοι, τις φρικαλεότητες των Ναζιστών, ήρθε το βιβλίο - βιογραφία του Λάλε, γραμμένο από την Χέδερ Μόρρις να μου ανατρέψει την άποψή μου.

«Ο Δερματοστίκτης του Άουσβιτς» και μία άλλη πτυχή της ζωής στο στρατόπεδο του Άουσβιτς ξεπηδά μπροστά μου. Ο Σλοβάκος Λέιλ Σολοκόφ, γεννήθηκε το 1916 από Εβραίους γονείς. Το όνομά του ήταν Λουντβιχ Λέιχ Έισενμπεργκ, το οποίο αργότερα το άλλαξε σε Λέιλ, Λάλε, Σολοκόφ. Το 1942 και προκειμένου να γλιτώσει – όπως πίστευε – την οικογένειά του, προσφέρθηκε μόνος του να πάει στο στρατόπεδο του Άουσβιτς. Ήταν 26 χρονών όταν πέρασε την πύλη του στρατοπέδου του Άουσβιτς και ο αριθμός 32407 χαράκτηκε στο χέρι του. Μέσα από μία ευτυχή για αυτόν συγκιρία ο γάλλος ακαδημαϊκός Πεπάν, ο οποίος έκανε τα τατουάζ μέχρι τότε στους Εβραίους, τον πήρε υπό την προστασία του και τον έκανε βοηθό του. Η εξαφάνιση του Πεπάν έδωσε στον Λάλε την ευκαιρία να «σωθεί» από τις σκληρές εργασίες των στρατοπέδων και να πάρει τη θέση του «τατουατζή», του Δερματοστίκτη. Απέκτησε προνόμια που κανένας άλλος δεν είχε, δικό του δωμάτιο, δυνατότητα να τρώει κανονικά στο κέντρο διοίκησης, και με το περικάρπιο στο μπράτσο του ότι δουλεύει για τους Ες-Ες, μπορούσε να κυκλοφορεί ελεύθερα μέσα στο στρατόπεδο. Εκεί γνώρισε τη Γκίτε, μία νεαρή Εβραιοπούλα, όπου κλήθηκε να της κάνει το τατουάζ στο χέρι της. Ένας έρωτας γεννιέται και ο Λάλε προσπαθεί μέσα από τις ελευθερίες του να βοηθήσει τόσο τη Γκίτε όσο και όλους τους συνανθρώπους του.

Η Γκίτε ζούσε στο γυναικείο στρατόπεδο του Μπιρκενάου και ο έρωτας με τον Λάλε ήταν κεραυνοβόλος. Ο ίδιος με τη βοήθεια ενός φύλακα από τα SS της έστελνε γράμματα και στη συνέχεια κανόνιζε μυστικά ραντεβού. Η Γκίτε έδωσε δύναμη στον Λάλε να παλέψει για τη ζωή του. Μία δύναμη που η ίδια, ωστόσο, δεν είχε και πολλές φορές λύγιζε μπροστά στη φρικαλεότητα που ζούσαν. Και παρόλο που χάθηκαν όταν απελευθερώθηκαν από το Άουσβιτς, η μοίρα τους ήθελε μαζί. Συναντήθηκαν το 1945 στην Τσεχοσλοβακία, όπου και παντρεύτηκαν. Μέσα από πολλές περιπέτειες κατέληξαν στην Αυστραλία και στη Μελβούρνη, όπου και απέκτησαν τον γιο τους Γκάρι. Ο Λάλε δεν επέστρεψε ποτέ στην Ευρώπη, θέλοντας να αφήσει πίσω του όλη αυτή την τραγωδία, αλλά και με το φόβο μην τον αναγνωρίσουν και τον κατηγορήσουν ως συνεργάτη των Γερμανών. (Εδώ θυμήθηκα τον παππού μου, πρόσφυγας το 1922, δεν πήγε ποτέ ξανά πίσω στο χωριό του, γιατί φοβόταν ότι οι Τούρκοι τους έχουν καταγράψει σε λίστες και ότι αν γυρίσουν πίσω θα τους σκοτώσουν).

Αυτή η συγκλονιστική ιστορία ξεδιπλώνεται μέσα στις σελίδες του Δερματοστίκτη. Μία ιστορία συγκλονιστική. Μία ιστορία που ποτέ κανένας δεν σκέφτηκε ότι υπάρχει και αυτή η πλευρά «αιχμαλώτων». Επικεντρωμένοι κυρίως στα βασανιστήρια μέσα στα στρατόπεδα συγκέντρωσης, η ψυχολογία των ανθρώπων που έκαναν τα τατουάζ περνάει σε δεύτερη μοίρα. 

 

Ίσως γιατί όλοι μας θεωρούμε ότι ήταν Γερμανοί. Κι έρχεται η ιστορία του Λάλε να ανατρέψει τα πάντα. Συγκλονιστικό από την πρώτη μέχρι την τελευταία σελίδα, η ιστορία του Λάλε με συγκλόνισε. Ένας Εβραίος να στιγματίζει, να αλλάζει το όνομα άλλων Εβραίων και από άτομα με ταυτότητα να τα μεταβάλλει σε απλούς αριθμούς. Να βλέπει τους συνανθρώπους του να πεθαίνουν, να λιώνουν, να καίγονται, να γίνονται πειραματόζωα του Μένγκελε, ενώ ο ίδιος να απολαμβάνει το φαγητό, τον ύπνο, την υποτυπώδη ελευθερία που του έδινε το περιβραχιόνιο «Συνεργάτης των Ες-Ες».

Και δεν θα κρύψω ότι διαβάζοντας την ιστορία του αρκετές φορές σκέφτηκα ότι ήταν συνεργάτης των Γερμανών, ότι εκμεταλλεύτηκε τη μόρφωσή του (μίλαγε αρκετές ξένες γλώσσες) για να γλυτώσει, για να επιβιώσει. Παράλληλα, όμως, σκεφτόμουν, ποιος δεν θα το έκανε αυτό αν είχε τη δυνατότητα; Συνεχίζοντας, βέβαια, την ανάγνωση και διαπιστώνοντας ότι μάζευε τα χρυσαφικά όσων Εβραίων πέθαιναν και τα αντάλλασε με φαγητό με κατοίκους της περιοχής που εργαζονταν στα στρατόπεδα και μετά τα μοίραζε στους αιχμαλώτους, ή τα αντάλασσε με φάρμακα για τους αρρώστους, ότι από το κέντρο διοίκησης έπαιρνε φαγητό και το έδινε στους αιζμαλώτους, ότι φυγάδευε όποτε μπορούσε αιχμαλώτους για να φύγουν, άλλαξα τελείως γνώμη και ναι μπορώ να πω ότι ο Λάλε όχι μόνο δεν κοίταξε την προσωπική του σωτηρία, αλλά ρίσκαρε για να σώσει και άλλους.

Αυτό που μου έκανε εντύπωση ήταν αυτό που αναφέρει η Χέδερ Μόρρις στο τέλος του βιβλίου ότι όταν πρωτοσυναντήθηκε με τον Λάλε τη ρώτησε αν είναι Εβραία και όταν αυτή του απάντησε όχι, της είπε «Ωραία. Γιατί θέλω η ιστορία να γραφτεί από κάποιον που δεν έχει σχέση με τους Εβραίους. Να είναι ψυχρός και να κάνει απλή καταγραφή των γεγονότων, χωρίς συναισθηματισμούς» (περίληψη της απάντησης, όπως αναφέρεται στο τέλος του βιβλίου στα σχόλια της συγγραφέως). Και πραγματικά, η απλή καταγραφή των γεγονότων από την Μόρρις, χωρίς συναισθηματισμούς, κάνουν ακόμα πιο σκληρή και άγρια την ιστορία. Γιατί συνειδητοποιείς ότι πρόκειται για την σκληρή πραγματικότητα. Ενώ όταν υπάρχει έντονος συναισθηματισμός σκέφτεσαι καμιά φορά «Ε, ντάξει, ίσως είναι και λίγο υπερβολικά για να προκαλέσουν συγκίνηση». Και όντως η φρίκη, η συγκίνηση, η αγανάκτηση, η οργή, η ελπίδα, που ένοιωσα διαβάζοντας τον Δερματοστίκτη, ίσως να μην έβγαιναν από μέσα μου αν ήταν γεμάτο συγκινισιακές εκφράσεις.

Ο Λάλε έζησε 50 και παραπάνω χρόνια με τον φόβο ότι θα τον κατηγορήσουν ως συνεργάτη των Γερμανών. Ποτέ δεν είπε την ιδιότητά του στο στρατόπεδο συγκεντρώσης σε κανέναν. Και το 2003 που πέθανε η γυναίκα του, η Γκίτε, αποφάσισε να την πει στην Χέδερ Μόρρις, θέλοντας κατά αυτόν τον τρόπο να τιμήσει τη μνήμη της γυναίκας του. Αν και όπως λέει η Χέδερ Μόρρις ποτέ δεν ξεπέρασε αυτόν τον φόβο του, κατάφερε να της διηγηθεί όλα όσα τον στιγμάτισαν και τον άλλαξαν μέσα από την ιδιότητά του αυτή.

«Ο Δερματοστίκτης του Άουσβιτς» είναι από τα ξεχωριστά βιβλία για τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο και αξίζει πραγματικά να το διαβάσετε!

Χρυσή-Σίσυ Αγγελίδου

Από Κομοτηνή και Καλαμάτα, κατέληξα στον Άγιο Νικόλαο Κρήτης, μετανάστρια του έρωτα. Λατρεύω τα ταξίδια και έχω γυρίσει σε πολλά - πολλά μέρη. Αλλά πάνω από όλα λατρεύω τα ταξίδια της ψυχής! Και έχω κάνει πολλά! Μέσα από την μοναδική, παντοτινή, ανεκτίμητη αγάπη για τα βιβλία. Αυτή την αγάπη -και όχι μόνο- θέλω να μοιραστώ μαζί σας.

Διαβάστε περισσότερα